Kan keessan itti dabalaa
Ammatti asitti homaa hin jiru — jalqaba maxxansaa.

Qajeelfama Bittaa fi Gabaa Harka Lammaffaa Ouagadougou

Sadaasa 19, 2026

Seensa

Diinagdee harka lammaffaa Ouagadougou keessa naanna’uun obsa, beekumsa naannoo fi hubannoo akkaataa gosootni daldaltoonni adda addaa itti hojjetan walitti makamuu gaafata. Magaalattiin bakka adda addaa meeshaalee dursanii qabaman itti argachuu dandeessan, manneen daldalaa tola ooltummaa of kennanii fi manneen daldalaa harka lammaffaa irraa kaasee hanga gabaa qilleensa banaa sochii guddaa qabutti ni dhiheessiti. Qajeelfamni kun bakkeewwan addaa daataa kaartaa naannoo keessatti adda baafaman irratti kan xiyyeeffatu yoo ta’u, kunis guyyaa bittaa oomishaa akka caaseffattu si gargaara. Meeshaalee mana keessaa, uffata, ykn argannoo addaa barbaaddanis, garaagarummaa suuqiiwwan idilee fi bakka gabaa al-seerummaa gidduu jiru hubachuun furtuudha. Kutaaleen armaan gadii bakkeewwan kana gosa isaaniitiin kan gurmaa’anii fi bitootaafis ta’e namoota meeshaalee mataa isaanii gurguruu barbaadaniif gorsa qabatamaa kan kennan ta’uu ibsameera.

Dukkaana tola ooltummaa

Manneen daldalaa tola ooltummaa haala caaseffama qabu kan bittaa harka lammaffaa kan dhiyeessan yoo ta’u, yeroo baay’ee sa’aatii murtaa’ee fi meeshaalee filannoo qophaa’an kan qabanidha. Ouagadougou keessatti dhaabbati beekamaan tokko Paroutousba dha. Dukkaanni kun sagantaa walfakkaatuun kan hojjetu yoo ta’u, namoota muuxannoo bittaa tilmaamamuu danda’u filataniif dhaabbata amanamaa ta’ee, uumama jijjiiramaa gabaa qilleensa banaa wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu.

  • Paroutousba: Dukkaanni tola ooltummaa kun Isniina hanga Wiixataatti, guyyoota ayyaanaa dabalatee, sa'aatii 08:00 hanga 18:00tti banaadha. Sa’aatiin kun jijjiiramuu akka danda’u hubadhaa, kanaaf yeroo ayyaanaa ykn taatee addaa daawwannaadhaaf karoorfattan yoo ta’e naannoo keessan ilaaluun gaariidha. Yeroon banamuu wal irraa hin cinne naannoo dhaabbannaa kanaatti guyyaa kee karoorfachuuf si dandeessisa, dhiibbaa yeroo cufiinsaa guyyaan garaagarummaa qabu malee yeroo gahaa inventarii daawwachuuf akka qabdu mirkaneessa.

Dukkaana Harka Lammaffaa

Manneen daldalaa harka lammaffaa adda ta’an yeroo baay’ee dhaabbilee daldalaa irra deebiin gurguruu irratti xiyyeeffatan ta’uu isaaniitiin suuqiiwwan tola ooltummaa irraa adda. Madda abbaa qabeenyaa irratti hundaa’uun meeshaalee adda addaa ykn meeshaalee addaa ta’an dhiyeessuu danda’u. Daataa jiru keessatti Wend Panga akka suuqii harka lammaffaatti tarreeffameera. Sa’aatiin banaa addaa bakka kanaaf daataa madda keessatti kan hin kennamne ta’us, manneen daldalaa akkasii yeroo baay’ee sa’aatii hojii istaandaardii ta’etti hojjetu.

  • Wend Panga: Akka suuqii harka lammaffaatti, bakki kun meeshaalee gosa addaa, kan akka elektirooniksii, meeshaalee manaa, ykn uffata irratti xiyyeeffachuu hin oolu. Sa’aatiin ifatti waan hin tarreeffamneef, sa’aatii guyyaa idileetti daawwachuun gaariidha. Yoo suuqii kanaaf fedhii qabaattan, dursitanii bilbiluu ykn guyyaa dafee daawwachuun banaa ta’uu isaa mirkaneessuu yaadaa. Manneen daldalaa kun yeroo baayyee marii tokko tokko ni hayyamu, garuu gatiin akka waliigalaatti gabaa qilleensa banaa caalaa dhaabbataadha.

Gabaa Gurguddoo fi Yaar

Lafeen dugdaa daldala harka lammaffaa Ouagadougou keessatti gabaa isaati. Jechi "Yaar" jedhu yeroo baayyee gabaa agarsiisuuf kan itti fayyadamu yoo ta'u, keessumaa kanneen meeshaalee harka lammaffaa ykn meeshaalee daldalaa waliigalaa irratti adda ta'an. Daataan kun gabaa hedduu kan tarreessu yoo ta'u, baay'een isaanii salphaatti "Marché" ykn "Yaar" jedhamee kan waamaman yoo ta'u, kunis maalummaa waliigalaa isaanii agarsiisa. Haa taʼu malee, hedduun isaanii maqaa adda taʼee fi bakka ykn hojii addaa isaanii adda baasuuf si gargaaruu dandaʼu qabu.

  • Gabaawwan maqaa moggaafaman: Gabaawwan ijoo Marché de Sané, Marché de Nabraaga, Marché de Cissin, Marché de Gounghin, Marché de Bassiyam, Marché de Ouindigui, Marché de Zinguedessé, Marché de Possamtinga, Marché de Sabtoana, Marché de Bonheur ville, Marché de Tang-Séga, Marché de Boassa, fi Marché de Louksi jedhaman irraa kan fudhatame. Gabaawwan kunneen naannoo isaanii kan tajaajilan yoo ta’u, giddugala daldala guyyaa guyyaa ta’aniiru.
  • Gabaa Yaar: Bakkeewwan hedduun ifatti Yaar jedhamuun moggaafamaniiru, kanneen akka Yaar, 15 Yaar, OSCAR-YAAR, fi Bassamtoaga Yaar. Isaan kun yeroo baay’ee uffata harka lammaffaa, meeshaalee elektirooniksii ykn meeshaalee mana keessaa waliigalaa wajjin kan wal qabatani dha. Tolsin Yaré gabaa gosa kanaan beekamaa ta'e kan biraati.
  • Gabaa Waliigalaa: Galmeen hedduun salphaatti Marché ykn Mairie jedhamuun tarreeffamaniiru. Marché de bois oomisha mukaa irratti xiyyeeffachuu isaatiin adda kan ta'e yoo ta'u, kunis meeshaalee manaa harka lammaffaa ykn meeshaalee jallisii dabalatee ta'uu danda'a. Gabaa Mairie naannoo galma magaalattiitti argamuun isaa hin oolu, naannoo giddu galeessaa tajaajila.

Gabaawwan kana yeroo daawwattan naannoo daayinamikii ta’uu isaanii yaadadhaa. Meeshaaleen yeroo baay’ee minjaala, tarp ykn lafa irratti agarsiifamu. Meeshaaleen adda addaa uffataafi kophee irraa kaasee hanga meeshaalee elektirooniksii, meeshaalee mana nyaataa fi meeshaalee manaa ta’uu danda’u. Gabaawwan kunneen baay’een isaanii qilleensa banaa waan ta’aniif, haalli qilleensaa muuxannoo bittaa irratti dhiibbaa uumuu danda’a. Keessumaa yeroo guyyaa ho’aa ta’etti uffata sirrii uffachuu fi bishaan fiduun ogummaadha.

Guyyaa Bittaa Keessan Karoorsuu

Yeroo keessan Ouagadougou keessatti akka gaariitti fayyadamuuf, daawwannaa keessan teessuma lafaatiin garee gochuun gargaara. Guyyaa keessan dursitanii, naannoo sa'aatii 08:00tti, filannoo guutuu Paroutousba irratti fayyadamuu fi gabaa osoo garmalee hin dhiphatin daawwachuuf. Gabaawwan hedduun maqaa naannoo isaaniitiin waan moggaafamaniif (fkn, Cissin, Gounghin, Bassiyam), daandii imala tokko keessatti gabaa dhiyoo hedduu uwwisu karoorfachuu dandeessa.

  • Ganama: Karaa keessaniif yoo mijate Paroutousba irraa jalqabaa. Sa'aatiin isaa murtaa'aan sagantaa keessaniif anchor gaarii akka ta'u taasisa. Sana booda, gara gabaa maqaa dhiyoo jiru kan akka Marché de Cissin ykn Marché de Gounghintti ce'aa.
  • Walakkeessa: Gabaa Yaar kan akka OSCAR-YAAR ykn Bassamtoaga Yaar daawwadhaa. Yeroon kun yeroo baay’ee adda addaa qabaachuu waan danda’uuf, namoota baay’ee ilaaluun yoom akka daawwattu murteessuuf si gargaaruu danda’a.
  • Waaree booda: Yoo meeshaalee manaa ykn meeshaalee mukaa barbaaddan Marché de bois qoradhaa. Guyyaa keessan yoo ammallee banaa ta'e Wend Panga irratti xumuraa, ykn yeroo hafe fayyadamuun bakkeewwan Marché naannoo keessanitti hafan kamiyyuu daawwadhaa.

Tarreefamni waliigalaa "Marché" gabaa xixiqqoo, naannoo adda ta'e agarsiisuu akka danda'u yaada keessa galchaa. Yoo aanaa murtaa'e keessa jiraattan, filannoowwan mijatoo ta'an argachuuf namoota naannoo sanaa "Marché" ykn "Yaar" isinitti dhihoo jiru gaafadhaa.

Gorsa Bittaa

Yeroo gabaa Ouagadougou’s fi suuqiiwwan harka lammaffaa keessatti bittaa raawwattan qophiin furtuudha. Maallaqni mala kaffaltii isa jalqabaa waan ta’eef, maallaqa xixiqqoo fi saantima qabaachuu kee mirkaneessi. Mariin gabaa keessatti kan barame yoo ta'u, manneen daldalaa tola ooltummaa kan akka Paroutousba keessatti garuu xiqqaadha.

  • Meeshaalee Of eeggannoodhaan sakatta'uu: Keessattuu meeshaalee elektirooniksii fi meeshaalee manaa irratti jijjiirama fi ciccituu isaanii ilaali. Yoo danda’ame wantoota qoradhu.
  • Safuudhaan Marii: Gabaa keessatti, dhiyeessii gadi aanaa irraa jalqabuun fudhatama qaba. Yeroo marii kabajaa fi michuu ta'i.
  • Naannoo Keessan Hubadhaa: Gabaawwan namaan guutamuu danda'u. Meeshaa keessan akka gaariitti eegaa, namoota kiisha saamtota irraas of eeggannoo godhaa.
  • Gaaffii Gaafadhu: Haala ykn ka’umsa meeshaa tokkoo yoo mirkanaa’aa hin taane, gurguraa gaafadhu. Yeroo tokko tokko walitti dhufeenya uumuun gatii fooyya’aa fiduu danda’a.

Gorsa Meeshaa Ofii Gurguruuf

Meeshaalee gurguruuf yoo qabaattan dinagdee harka lammaffaa biyya keessaa irratti hirmaachuu dandeessu. Seerotni naannoo addaa daataa keessatti kennaman kan hin jirre yoo ta’ellee, muuxannoowwan gaariin waliigalaa hojiirra oolu.

  • Iddoo Sirrii Filadhu: Meeshaalee manaatif, Marché ykn Yaar yoo hayyamame bakka itti buufata dhaabuu dandeessan ilaalaa. Uffataaf, Paroutousba ykn Wend Panga yoo arjooma ykn ergaa fudhatan filannoo ta'uu danda'a, kun garaagarummaa qabaatus.
  • Meeshaalee Keessan Qopheessaa: Meeshaalee gurguruu dura qulqulleessuu fi suphuu. Bittoota hawwachuuf sirnaan dhiyeessu.
  • Gatii Haqa qabeessa: Meeshaalee walfakkaatan gabaa keessatti argaman qorachuun gatii dorgomaa ta'e kaa'a. Marii gochuuf qophaa'aa.
  • Argadhu: Yoo gabaa irratti gurgurtu, bakka daldalaa kee bulchuu fi bitoota waliin wal qunnamuuf argamuun si barbaachisuu hin oolu. Bakka gaarii argachuuf daftee dhufuu.

Xumura

Bittaa harka lammaffaa Ouagadougou keessatti daldala magaalattii keessatti qaama socho’aa fi barbaachisaa dha. Bakkeewwan addaa tarreeffaman, kan akka Paroutousba, Wend Panga, fi marsariitiiwwan adda addaa Marché fi Yaar fayyadamuun, imala bittaa gahumsaa fi badhaasa qabu uumuu dandeessa. Sa’aatiin jijjiiramuu akka danda’u, haalli gabaas daayinamikii akka ta’e yaadadhu. Tokkoon tokkoon daawwannaa haala jijjiiramaa, aadaa naannoo kabajuu fi daldaltoota wajjin hojjechuuf fedhii qabaachuudhaan itti dhihaadhu. Bitattanis ta’ee gurgurtanis, iddoowwan kun jireenya guyyaa guyyaa fi qabeenya jiraattota Ouagadougou’s ilaalcha addaa ni kennu.

Qajeelfama