Imaammata Deebi’uu Manneen Arjummaa fi Harka Lammaffaa Irratti Naanna’uu

Manneen daldalaa tola ooltummaa fi harka lammaffaa irraa bitachuunis kaayyoo gaarii deeggaruun meeshaalee adda ta’an argachuuf karaa badhaasa qabuudha. Haa ta’u malee, muuxannoon kun dhaabbilee daldalaa gurguddoo irraa bitachuu irraa garaagarummaa guddaa qaba. Manneen daldalaa kun yeroo baay’ee baajata cimaadhaan waan hojjetaniifi hojjettoota tola ooltota irratti baay’ee waan hirkataniif, imaammatni deebi’uu isaanii kan daldaltoota daldalaa caalaa cimaa, garaa garaa fi sadarkaa kan hin qabne ta’uu danda’a. Bituu kee dura imaammattoonni kun akkamitti akka hojjetan hubachuun yeroo, maallaqaa fi mufannaa si qusachuu danda’a. Qajeelfamni kun seera waliigalaa, ala ta’uu fi muuxannoowwan gaarii bu’aa suuqiiwwan bu’aa hin argannee fi irra deebiin gurguruu irratti qajeelchuuf gargaaran qorata, dambiiwwan biyyaan garaagarummaa akka qaban yaada keessa galchuun.

Seera Waliigalaa: Gurgurtaa Xumuraa

Dhaabbata tola ooltummaa ykn suuqii harka lammaffaa seenuu dura wanti beekuu qabnu guddaan meeshaaleen hedduun bu'uura "gurgurtaa dhumaa"tiin gurguramuu isaaniiti. Manneen daldalaa gurguddoo meeshaalee hin fayyadamneef foddaa guyyoota 30f deebi’uu danda’an irraa adda ta’ee, manneen daldalaa tola ooltummaa hedduun erga kaffaltee booda daldalli sun akka xumurameetti ilaalu. Imaammanni kun sababoota qabatamaa hedduudhaaf kan jirudha. Tokkoffaa, yeroo baayʼee inventaariin gosa tokkoo dha; meeshaan tokko erga gurguramee booda deebi’ee kuufamuu hin danda’u. Lammaffaa, baasii humna namaa bu’aa adeemsisuuf, meeshaaleen miidhaan akka hin geenye sakatta’uu fi irra deebi’anii mallattoo itti gochuun gatii meeshaa sanaa mataa isaa caalu danda’a. Dhumarratti, suuqiiwwan kunneen sheelfota isaanii haaraa ta’anii akka hojjetaniifi hojiin isaanii maallaqaan akka hojjetan gochuuf jijjiirraa ariifataa irratti hirkatu.

"Gurgurtaan dhumaa" kan barame ta'us, kan hundaaf ta'u miti. Sansalatni tola ooltummaa gurguddoon tokko tokko ykn buutiikonni durii sadarkaa olaanaa qaban tokko tokko, keessumaa meeshaalee gatii olaanaa qabaniif, foddaa deebi’uu daangeffame dhiyeessuu danda’u. Yeroo hunda mallattoo galmee irratti argamu ilaali ykn kaffaltii osoo hin kaffaliin dura hojjettoota gaafadhu. Yoo imaammatichi ifatti hin mul’anne, meeshaan sun gurgurtaa dhumaa ta’uu isaa yoo akka biraatti itti himame malee fudhadhu. Jijjiiramni yaada kun murteessaadha: bittaa hunda akka waan bara baraan qabatteetti ilaali, kunis bakka gurgurtaa irratti filannoo of eeggannoo cimaa ta’e jajjabeessa.

Barbaachisummaa Nagahee fi Taagi

Dukkaanni tokko deebi’uu yoo hayyame, nagahee sanada kee isa hunda caalaa gatii guddaa qabudha. Naannolee murtii hedduu keessatti, seerotni eegumsa fayyadamtootaa deebi’uu ykn jijjiirraa kamiifuu ragaa bittaa barbaadu. Nagahee malee, suuqiin imaammata arjummaa qabu illee si gargaaruu diduu danda’a, ykn liqii suuqii gatii gurgurtaa amma jiruun qofa dhiyeessu danda’u, kunis kan ati kaffalte irraa gadi ta’uu danda’a.

Meeshaa sana qabachuu akka barbaaddu hanga mirkaneeffattutti nagahee kee bakka nageenya qabutti kaa’i. Nagahee yoo dhabde, manneen daldalaa tokko tokko yoo kaardii liqii fayyadamte daldala sana ilaaluu danda’u, garuu kun wabii hin qabu. Bittaa maallaqaa nagahee malee yeroo hunda jechuun ni danda’ama kan hin deebinedha.

Dabalataanis, mallattoo gatii jalqabaa itti maxxansi. Manneen daldalaa hedduun meeshaan sun akka hin jijjiiramne ykn akka hin jijjiiramne mirkaneessuuf mallattoon sun akka hin tuqamne gaafatu. Uffata irratti yaaluuf ykn meeshaa tokko sakatta'uuf yoo tag sana baafte, akka hin miidhan of eeggadhu. Yoo mallattoon sun kufe, meeshaa sanatti deebisee teeppiidhaan kaaʼi ykn hamma murtoo isa dhumaa gootutti kiisha kee keessa kaaʼi. Meeshaa tokko mallattoo isaa malee yoo deebifte, suuqichi kaffaltii deebisanii kuusuu hir’isuu ykn guutummaatti deebisuu diduu danda’a.

Dambii Qulqullinaa fi Fayyaa

Meeshaalee suuqiiwwan harka lammaffaatti deebisuudhaaf gufuulee gurguddoo ta’an keessaa tokko qulqullina. Kun keessumaa uffata, siree fi meeshaalee kunuunsa dhuunfaa irratti dhugaadha. Biyyoota hedduu keessatti dambiiwwan fayyaa fi nageenyaa meeshaaleen tokko tokko erga uffataman ykn itti fayyadamanii booda irra deebi’anii akka hin gurguramne daangessu. Fakkeenyaaf, uffata jalaa, uffata dambalii fi soksiin yeroo baay’ee akka gurgurtaa dhumaatti kan gurguramu, sababiin isaas sadarkaa maamila biraatti irra deebi’anii gurguramuu danda’uun qulqulleessuu waan hin dandeenyeef.

Uffata alaa ykn kopheedhaaf illee, meeshaan tokko erga gara manaatti geessitee booda mallattoo uffannaa, xurii ykn urgooftuu yoo agarsiise, dukkaanni sun irra deebiʼanii gurguruuf akka hin mijoofne ilaaluu dandaʼa. Haalota kanneen keessatti deebi’anii sheelfii irratti kaa’uu waan hin dandeenyeef deebi’uu fudhachuun isaanii hin oolu. Kun dhugaa qabatamaa gabaa harka lammaffaati: gatii meeshaa sanaa haalaa fi qulqullina isaatiin walqabatee jira. Meeshaa tokko erga bitattee booda yoo miidhe, gatii irra deebiin gurguramuu isaa bu’a qabeessa ta’een balleessiteetta, suuqichi immoo deebisee fudhachuuf kaka’umsa xiqqaa qaba.

Uffata yeroo yaaltan meeshaalee miidhaginaa, urgooftuu fi urgooftuu yaada keessa galchaa. Isaan kun mallattoo dhaabbataa meeshaa tokko akka hin gurguramne taasisu dhiisuu danda’u. Yoo waa’ee meeshaa tokkoo mirkanaa’aa hin taane, of eeggannoodhaan yaaliitii osoo suuqii keessaa hin ba’iin dura akka tasaa xurii qabaachuu isaa ilaali. Yoo battalumatti xurii tokko argite, yeroo baayʼee bakkuma sanatti deebisuu dandeessa. Erga bakka sana keessaa baatee booda xurii sun dursee akka ture mirkaneessuun rakkisaa ta’a.

Garaagarummaa Naannoolee Mirga Fayyadamtootaa

Mirgi fayyadamtootaa biyya tokko keessattis ta’e naannoodhaan illee garaagarummaa guddaa akka qabu yaadachuun barbaachisaa dha. Biyyoota Awurooppaa tokko tokko keessatti, fayyadamtootaaf mirgoonni seeraa ciccimoo ta'an kanneen imaammata "gurgurtaa dhumaa" suuqii tokkoo irra darbuu danda'an jiru, keessumaa meeshaalee mudaa qabaniif. Naannolee kanneen keessatti, meeshaan tokko akka ibsametti yoo hin taane ykn mudaa dhokataa yoo qabaate, imaammanni suuqichaa maxxanfame maal iyyuu yoo ta’e, deebi’ee ykn suphaa argachuuf mirga seeraa qabaachuu dandeessa.

Faallaa kanaatiin, kutaalee Ameerikaa Kaabaa fi Eeshiyaa hedduu keessatti, seera bu'uuraa "caveat emptor" (bituu haa of eegu) daldala harka lammaffaa keessatti baay'inaan mul'ata. Asitti, imaammanni suuqichaa maxxanfame yeroo baay’ee jecha dhumaa ta’a, yoo ifatti ibsame malee. Yeroo hunda yoo biyya haaraa keessatti bittaa raawwattan seera eegumsa fayyadamtootaa naannoo keessanii qoradhaa. "seera deebi'uu harka lammaffaa [Maqaa Biyyaa] keessatti" jechuun saffisaan barbaaduun waan seeraan eeguu dandeessan irratti ifa ta'uu danda'a.

Kana malees, bakkeewwan gabaa harka lammaffaa toora interneetii fi manneen daldalaa tola ooltummaa waltajjii daldala elektirooniksii qaban imaammata gita isaanii kanneen sibiilaafi dhagaa hojjetan irraa adda ta’e qabaachuu danda’u. Gurgurtaan toora interneetii yeroo baayyee dambiiwwan gurgurtaa fagoo jalatti kufa, kunis yeroo qabbanaa’uu kennuu danda’a. Haa ta’u malee, seerotni kun yeroo baay’ee meeshaalee dhuunfaa ykn meeshaalee dafanii manca’an kan hin daballeedha. Yeroo hunda haalawwan tajaajila addaa bittaa toora interneetii dubbisi, sababiin isaas seera mana daldalaa keessaa irraa adda ta’uu danda’a.

Wantoota Mudaa Qaban ykn Dogoggoraan Ibsaman Qabuu

"Gurgurtaan dhumaa" kan barame yoo ta'u, meeshaalee bu'uuraan mudaa qaban ykn dogoggoraan ibsaman irratti kan hojjetu yeroo muraasa. Jaakkeetii suufii jedhamee barreeffame garuu dhugumatti poliyester ta’e, ykn ibsaa hin ibsamne yoo bitatte, akka waliigalaatti deebi’uuf sababa qabda. Furtuun dhimmicha hatattamaan adda baasuudha. Manneen daldalaa baay’een isaanii yeroo madaalawaa keessatti, kan akka sa’aatii 24 hanga 48 keessatti mudaa akka gabaastu isin irraa eegu.

Meeshaa mudaa qabu yeroo deebistu, safuu fi dhugaa taʼe dubbadhu. Dhimmicha sirriitti ibsi, meeshaa sanas agarsiisi. Yoo dukkaanni sun qarshii deebisuu dide, bakka isaa liqii suuqii ni kennu jedhii gaafadhu. Kun yeroo baayyee bakka giddu galeessaa qaama lamaan quubsudha: bittaa kee irraa gatii argatta, suuqichi immoo maallaqni akka hin baane ni hambisa. Meeshaan sun dogoggoraan kan barreeffame yoo taʼe, keessumaa amma iyyuu meeshaa sana qabachuu yoo barbaadde, suuqichi meeshaa sana deebisee fudhachuu mannaa gatii isaa sirreessuuf fedhii qabaachuu dandaʼa.

"Mudaan" addunyaa harka lammaffaa keessatti subjective ta'uu isaa yaada keessa galchaa. Hanqinni xixiqqoo kan akka buttooni dhabame, xurii xixiqqoo, ykn pilling yeroo baayyee qaama charmii ta'ee kan ilaalamu yoo ta'u yeroo baay'ee bakka gurgurtaatti kan ibsamudha. Dukkaanni sun mudaa mallattoo sanarratti yoo hubate, dhimma addaa sanaaf meeshaa sana deebisuu hin dandeessu. Yeroo hunda meeshaalee bitachuu kee dura sirriitti sakatta’i, hojjettoonni mudaa beekamaa ta’e akka akeekan gaafadhu.

Muuxannoo Sirriif Muuxannoo Gaarii

Barbaachisummaa deebi’uu xiqqeessuuf, yeroo manneen daldalaa tola ooltummaa fi meeshaalee harka lammaffaa irraa bitattan muuxannoowwan gaarii muraasa fudhadhaa. Jalqaba meeshaalee of eeggannoodhaan sakatta’i. Ziippii, buttooni, seemii fi elektirooniksii ilaali. Yoo danda'ame baatirii qoradhu. Xurii, imimmaan ykn urgooftuu barbaadi. Yoo uffata bitattan yoo dukkaanni hayyame irratti yaali. Yoo kutaan itti walsimsiisu hin jirre, safartuuwwan meeshaa walfakkaataa qabduun ilaali.

Lammaffaa, hojjettoota waliin haasa’uu. Yeroo baay’ee waa’ee inventarii beekumsa kan qaban yoo ta’u, meeshaan tokko dhiheenyatti qulqullaa’uu ykn suphamaa ta’uu isaa sitti himuu danda’u. Akkasumas osoo hin kaffaliin dura imaammata deebi’uu qulqulleessuu danda’u. Tola ooltota idilee wajjin walitti dhufeenya gaarii uumuun yeroo tokko tokko meeshaa tokko booda deebisuu yoo barbaadde caalaatti haala jijjiiramuu dandaʼa, haa taʼu malee kun akka wabiitti amanamuu hin qabu.

Sadaffaa, kaayyoo bittaa keetii ilaali. Yoo meeshaa tokko taatee ykn fedhii murtaa’eef bitachaa jirta ta’e, osoo suuqii keessaa hin ba’iin dura sirritti akka siqu fi akka hojjetu mirkaneessi. Bashannanaaf ykn walitti qabuuf yoo bitatte, mudaa xixiqqoodhaaf caalaatti dhiifama godhi. Dhumarratti, meeshaa tokko deebisuun yoo si barbaachise dafii deebisi. Yeroo dheeraa eegdan, carraan suuqichi fudhachuu xiqqaadha, sababiin isaas jijjiirraan inventaarii isaanii saffisaa waan ta’eef meeshaan sun duraan nama biraatti gurguramee ta’uu danda’a.

Xumura

Imaammata deebi’uu suuqiiwwan tola ooltummaa fi harka lammaffaa irratti naanna’uun daldaltoota idilee irraa bitachuu caalaa mala adda ta’e barbaada. Furtuun isaa dursanii hojjechuudha: meeshaalee of eeggannoodhaan sakatta’i, nagahee kee qabadhu, akkasumas haala seeraa naannoo sanaa hubachuu. Meeshaaleen baay’een akka gurgurtaa dhumaatti kan gurguraman yoo ta’u, yeroo baay’ee mudaa ykn ibsa dogoggoraatiin kan ala ta’an jiru. Danqaawwan addaa suuqiiwwan kanaa kabajuu fi hojjettoota wajjin ifatti wal qunnamuudhaan, gaabbii xiqqaadhaan gammachuu adamsichaatiin gammaduu dandeessa. Namoota suuqiiwwan tola ooltummaa naannoo sanaa fi imaammata addaa isaanii argachuu barbaadaniif, waltajjiiwwan akka Bazarmap maxxansa akkasii kaartaa kallattiin bilisaa irratti argachuuf isin gargaaruu danda’u, kunis imala bittaa keessan karoorfachuu fi osoo hin dhufin dura maal akka eegdan hubachuuf isin gargaaruu danda’a.